Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Değişiklik; hedefli reklamcılık, influencer paylaşımları, yapay zeka ile üretilmiş reklam içeriği, çocuklara yönelik reklam, indirim kampanyaları ve çevresel beyanlar gibi başlıklarda reklamveren ve ajans yükümlülüklerini genişletiyor.
Bu yazı, Ticaret Bakanlığı’nın resmi duyurusuna ve Resmî Gazete metnine dayanarak dijital pazarlama ve reklam ekiplerini doğrudan ilgilendiren maddeleri özetliyor.
Hedefli Reklamcılıkta Şeffaflık Zorunluluğu
Yönetmeliğe eklenen 25/A maddesiyle, tüketicinin çevrimiçi davranışı ve kişisel verileri analiz edilerek gösterilen hedefli reklamlar düzenleme kapsamına alındı. Reklam verenler artık bir reklamın hangi kriterlere göre o tüketiciye gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde açıklamak zorunda.
Bu düzenleme hedefli reklamı yasaklamıyor. Ancak “neden bu reklamı görüyorum, nasıl kapatabilirim” sorusuna kolay ulaşılabilir bir cevap verilmesini şart koşuyor. Meta ve Google’ın reklam şeffaflığı panelleri bu yükümlülüğü kısmen zaten karşılıyor olabilir. Ancak reklamverenin kendi sitesinde veya uygulamasında ayrıca hedefleme yaptığı durumlarda (örneğin birinci taraf veri ile özel kitle oluşturma) bu açıklamanın reklamveren tarafında da sağlanması gerekiyor.
Çocuklara Yönelik Profilleme Tabanlı Reklam Yasağı
Aynı düzenleme kapsamında, çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması yasaklandı. Yaş tahmini, ilgi alanı profili veya davranışsal segmentasyon üzerinden çocuklara ulaşan kampanyalar bu yasağın kapsamına giriyor.
Influencer Paylaşımlarında “Reklam” veya “Tanıtım” İbaresi Zorunlu
Yönetmeliğe eklenen 23/A maddesi, sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) paylaşımlarını doğrudan düzenliyor. Bir paylaşım karşılığında kazanç, indirimli ürün/hizmet veya bir etkinliğe katılım gibi herhangi bir menfaat elde ediliyorsa, paylaşımda bunun açıkça anlaşılmasını sağlayacak biçimde “reklam” veya “tanıtım” ibaresinin kullanılması zorunlu hale geldi.
Marka ve ajanslar açısından pratik sonuç şu: influencer iş birliği sözleşmelerine bu ibare zorunluluğunun eklenmesi, yayın öncesi içerik kontrolüne bu maddenin dahil edilmesi ve geçmişte yayımlanmış ücretli paylaşımların da gözden geçirilmesi gerekiyor.
Yapay Zeka ile Üretilmiş Reklam İçeriği İşaretlenmeli
Yönetmeliğin 18.8 maddesi, reklamlarda yapay zeka teknolojileriyle oluşturulmuş ve gerçek bir kişiden ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin kullanılması hâlinde, bunun tüketiciye açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesini zorunlu kılıyor. Ürünü gerçekten kullanmış veya deneyimlemiş gibi izlenim veren yapay zeka üretimi (deepfake tarzı) içerikler ayrıca bu madde kapsamında sınırlandırılıyor.
Bu madde, ürün görselleştirme veya kurumsal tanıtım amaçlı genel yapay zeka kullanımını değil, özellikle insan yerine geçen ve onay/deneyim izlenimi veren kullanımı hedefliyor.
İndirim Kampanyalarında Referans Fiyat Kuralı
Yönetmeliğin 14. maddesindeki değişiklikle, bir indirim kampanyasında “indirim öncesi fiyat” olarak gösterilebilecek tutar, indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olacak. Çabuk bozulabilen ürünlerde (meyve, sebze gibi) ise indirim öncesindeki son fiyat esas alınıyor. Bu kural, indirim öncesinde fiyatı yapay olarak yükseltip ardından “büyük indirim” olarak sunma pratiğini engellemeyi hedefliyor.
Diğer Değişiklikler
| Konu | Değişiklik |
|---|---|
| Akademik unvan kullanımı | Reklamlarda akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak veya aldatacak biçimde kullanılması sınırlandırıldı |
| Tüketici şikayetine yanıt süresi | Satıcı/sağlayıcının şikayete cevap verme süresi 72 saatten 48 saate düşürüldü |
| Yasa dışı bahis, kumar ve fal/medyum reklamları | Yasak kapsamı yasa dışı şans oyunlarını da içerecek biçimde genişletildi |
| Çevresel beyanlar (greenwashing) | “Çevre dostu” gibi genel ifadeler, yetkili kurum, üniversite veya akredite bağımsız araştırma kuruluşlarından destekleyici bir açıklama olmadan kullanılamayacak |
| Takviye edici gıda reklamları | Bu ürünlerin normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi verilemeyecek |
Reklamveren ve Ajanslar İçin Kontrol Listesi
| # | Kontrol adımı | Durum |
|---|---|---|
| 1 | Hedefli reklam kullanılan mecralarda kriter açıklama metninin hazırlanması | ☐ |
| 2 | Çocuklara yönelik kampanyalarda profilleme tabanlı hedeflemenin kapatılması | ☐ |
| 3 | Aktif influencer sözleşmelerine “reklam/tanıtım” ibaresi zorunluluğunun eklenmesi | ☐ |
| 4 | Yayında olan ücretli influencer içeriklerinin ibare açısından gözden geçirilmesi | ☐ |
| 5 | Yapay zeka ile üretilmiş dijital karakter kullanılan reklamların işaretlenmesi | ☐ |
| 6 | İndirim kampanyalarında referans fiyatın son 10 günlük en düşük fiyata göre ayarlanması | ☐ |
| 7 | Şikayet yanıt süreci ve SLA’ların 48 saate göre güncellenmesi | ☐ |
| 8 | ”Çevre dostu”, “doğal” gibi ifadelerin destekleyici kaynakla veya kaldırılarak gözden geçirilmesi | ☐ |
Yönetmeliğin Dayandığı Kanunlar
6502 sayılı Kanun yönetmeliğin temelini oluşturur
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a dayanılarak Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılmıştır. Yönetmeliğin uygulanmasını Reklam Kurulu denetler. Kurul, tespit ettiği aykırılıkta reklamın durdurulmasına, düzeltilmesine veya idari para cezasına karar verebilir.
Hedefli reklam maddesi KVKK ile birlikte işler
25/A maddesindeki şeffaflık yükümlülüğü, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’ndaki açık rıza ve aydınlatma yükümlülüğünden ayrı değildir. Hedefli reklamda kullanılan davranışsal veri KVKK kapsamında işlenir. 25/A maddesi ise bu işlemenin reklam ekranına nasıl yansıtılacağını, yani kriterlerin tüketiciye nasıl açıklanacağını düzenler. Bir reklamveren KVKK’ya uygun açık rıza almış olsa bile, 25/A maddesindeki açıklama yükümlülüğünü yerine getirmezse yönetmeliğe aykırı duruma düşer.
Aykırılığın Sonuçları
Reklam Kurulu, yönetmeliğe aykırı bulduğu reklamı durdurabilir, düzeltilmesine karar verebilir veya idari para cezası uygulayabilir. Tekrarlanan ihlallerde ceza tutarı artabilir. KVKK’ya ilişkin ihlaller ise ayrıca Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun kendi idari para cezası kararına konu olabilir. Hedefli reklamda bu iki kurul, aynı olaya farklı kanunlar üzerinden ayrı ayrı yaptırım uygulayabilir.
Kısa Yorum
Bu değişikliklerin ortak teması, dijital reklamcılıkta uzun süredir gri alan olan üç konuyu netleştirmesidir:
- hedefli reklamın şeffaflığı,
- influencer paylaşımlarının ticari niteliğinin açıkça belirtilmesi,
- yapay zeka üretimi içeriğin insan içeriğinden ayırt edilmesi.
Üçü de AB’deki Dijital Hizmetler Yasası ve benzeri düzenlemelerdeki eğilimle aynı yöndedir.
Reklamverenler için asıl risk, yönetmeliği yalnızca “influencer’a reklam yazdırmak” olarak okumaktır. Hedefli reklam kriterlerinin açıklanması ve indirim kampanyalarındaki referans fiyat kuralı, günlük performans pazarlama ve e-ticaret operasyonlarını daha doğrudan etkiliyor. Bu maddelerin de aynı önceliğe alınması gerekiyor.
Resmi Kaynaklar
- Ticaret Bakanlığı: Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişikliği duyurusu
- Resmî Gazete: Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (1 Temmuz 2026, Sayı: 33297)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu